داخلی (built-in)

تابع	کار	مثال	نتیجه
max()	بیشترین مقدار (روی رشته = آخرین حرف الفبا)	max('Hello world')	'w'
min()	کمترین مقدار	min('Hello world')	' ' (space)
len()	طول رشته/لیست	len('Hello world')	11
int()	تبدیل به صحیح (قطع اعشار)	int(3.99999)	3
float()	تبدیل به اعشاری	float('3.14159')	3.14159

نکته: int() روی عدد اعشاری، رند نمی‌کنه، فقط اعشار رو قطع می‌کنه (نه گرد به بالا/پایین)

اعمال تابع روی لیست با map

• map() یک تابع رو روی تک‌تک عضوهای یک لیست (یا هر iterable) اجرا می‌کنه و یک نتیجه‌ی جدید برمی‌گردونه

numbers = [1, 2, 3, 4]
squared = list(map(lambda x: x ** 2, numbers))
print(squared)   # [1, 4, 9, 16]

• بدون lambda هم می‌شه از یک تابع معمولی استفاده کرد:

def square(x):
    return x ** 2

squared = list(map(square, numbers))

جستجوی مقادیر مشخص در لیست با filter

• filter() از بین عضوهای یک لیست، فقط اون‌هایی که شرط True برمی‌گردونن رو نگه می‌داره

numbers = [1, 2, 3, 4, 5, 6]
evens = list(filter(lambda x: x % 2 == 0, numbers))
print(evens)   # [2, 4, 6]

• تفاوت با map: map همه‌ی عضوها رو تبدیل می‌کنه، filter فقط بعضی‌ها رو انتخاب می‌کنه (خروجیش کوچیک‌تر یا مساوی ورودیه)

جفت سازی مقادیر چند لیست با zip

• zip() چند لیست رو عضو به عضو با هم جفت می‌کنه

names = ['Ali', 'Sara', 'Reza']
ages = [25, 30, 28]

zipped = list(zip(names, ages))
print(zipped)   # [('Ali', 25), ('Sara', 30), ('Reza', 28)]

• کاربرد رایج: پیمایش هم‌زمان دو لیست

for name, age in zip(names, ages):
    print(name, age)

• اگه طول لیست‌ها متفاوت باشه، zip به اندازه‌ی کوتاه‌ترین لیست جلو می‌ره

ترکیب هر سه با هم

names = ['Ali', 'Sara', 'Reza']
scores = [15, 8, 19]

# فقط اسم کسایی که نمره‌شون بالای 10 هست، با یک پسوند "Pass" جلوش
passed = list(map(lambda x: x[0] + ' - Pass',
                   filter(lambda x: x[1] > 10, zip(names, scores))))
print(passed)   # ['Ali - Pass', 'Reza - Pass']

هر جا دیدین دارین با یک حلقه‌ی for روی یک لیست، مقادیرش رو تبدیل یا فیلتر می‌کنین، احتمالاً می‌شه همون کار رو با ترکیب map/filter و lambda در یک خط نوشت — ولی اگه منطق پیچیده بشه، خوانایی کد با یک تابع معمولی و حلقه‌ی for بهتره.